Moratoryum Nedir? Türkiye’de Ne Zaman İlan Edildi?

Ülkelerin borçlarını ödeyemeyeceğini duyurmasını sıklıkla duyarız.

Moratoryum ’da borçlunun  ödeme gücünü kaybetmesi ve borçlarının bir kısmını ödeyemeyeceğini ilan etmesi durumudur. Moratoryum sonucunda borç devam eder, karşılıklı  anlaşmalar ile borçlar ertelenebilir ve yapılandırılabilir.

Peki ülkemizde  bu durum ne zaman ilan edildi?

Adnan MENDERES’ iktidarının öncesinde alınan borçların ve geri ödenememesi durumu dış ticaret açığının artması nedeniyle Türkiye ekonomisi zorluklar yaşamaya başlamıştır. Cumhuriyet tarihinin en yüksek oranlı devülasyonu (bir devletin resmi parabiriminin diğer ülkeler karşısında değer kaybetmesidir.) diğer ülkeler yapıldı, dolar 2 liradan 9 liraya çıkarıldı. Türkiye 600 milyon dolar dış borcunu ödeyemeyeceğini açıklayarak moratoryum ilan etti. IMF ile ilk stand-by anlaşması yapıldı.

Menderes, liberal ve dışa açık bir iktisat görüşüne sahipti ve özel girişime geçmiş iktidarlara göre daha fazla serbest ekonomiyi tanıdı.  Ekonomik açılımları toplumun yoksul kesimini mutlu etti, ancak uzun zamanda ekonomik dengesi bozuldu ve aşırı ithalata neden oldu. Sanayileşme ve ekonomik gelişmeyle birlikte kırsal kesimden İstanbul gibi büyük şehirlere göçler hızlandı.

Menderes, en çok eleştiriyi dışa bağımlılık politikaları yüzünden almıştır. Tek parti döneminde kurulan bazı traktör ve basma fabrikaları, Menderes döneminde özelleştirildi veya ekonomik olmadıkları için kapatıldı. Nuri Demirağ tarafından kurulduktan sonra İsmet İnönü tarafından devletleştirme kapsamına alınan uçak ve uçak motoru fabrikaları, Eskişehir tank fabrikası ve Kırıkkale silah fabrikası, Menderes döneminde NATO standartlarına uymadıkları gerekçisiyle kapatıldılar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir