Ana sayfa Bilmemiz Gerekenler Graham Fuller Türkiye Üzerine

Graham Fuller Türkiye Üzerine

121
0
PAYLAŞ
Graham Fuller Yeni Türkiye Cumhuriyeti

Graham Fuller Türkiye Üzerine

Graham Fuller Kimdir?

Graham Fuller Amerikan RAND Corporation düşünce kuruluşunun daimi politik danışmanı, ABD Merkezi Haberlama Teşkilatı’nın (CIA) Milli Haberlama Konseyi eski başkan yardımcısı, yazar, ABD’li devlet görevlisi.

Harvard Üniversitesi‘nden Rusya ve Orta Doğu çalışmaları ile BA ve MA dereceleri aldı. 20 yıllık dışişleri görevlerinin 17 senesini Almanya, Türkiye, Lübnan, Suudi Arabistan, Kuzey Yemen, Afganistan, Hong Kong gibi ülkelerde hizmet ederek geçirdi. 1982 yılında Yakın Doğu ve Güney Asya’dan sorumlu CIA’nın Milli Haberalma görevine atandı. 1986 yılında ulusal seviyede stratejik tahminler umumi sorumlusu olarak CIA Milli Haberalma Konseyi başkan yardımcılığına getirildi.

1988 yılında doğrudan devlet ile çalışmalarını sonlandıran Fuller, RAND Şirketine esas olarak Orta Doğu, Orta Asya, Güney ve Güneydoğu Asya ve Sovyetler Birliği etnik problemleri ile ilgili çalışmalar yapmak göreviyle katıldı.

Fuller, Fethullah Gülen’in ABD’deki Yeşil Kart başvuru sürecinde Gülen’in Amerika için bir güvenlik tehdidi veya radikal bir unsur olduğuna inanmadığını anlatan bir mektup teminat/kefalet mektubu vererek Gülen’in ABD de kalmasını sağlayan kişilerin arasındadır.

Kitabına Dair

Özellikle 1980 öncesi hareketliliği ve CIA Türkiye masası şefi kinliği sebebiyle kendisine takınılan tavırdan dolayı çok içerlemiş olacak ki yeni kitabı Yeni Türkiye Cumhuriyeti‘nin önsözünde “önce o eli indir” açıklamasını yapmayı ihmal etmemiştir.

Burada okuyucularımdan bana bir iyilik yapmalarını istiyorum: bir süre için, 1960’lı yıllarda Türkiye’de istihbarat görevlisi olarak hizmet verdiğimi ve uzun yıllar CIA bünyesinde çalıştığımı unutun. Zamanla her şey değişir, benim görüşlerim de değişti. Lütfen bu kitabı sanki arkasında özel bir amaç güdüyormuş gibi okumayın. Argümanları ve analizi maksatlı değil, söylediklerimi ciddiye alın. Çünkü demek isteediğim sadece söylediğimdir, ne eksik ne fazla.

Bunun dışında Graham Fuller hakkında şimdiye kadar ne biliyorsanız o var, şaşırtıcı bir unsur yok. Genel olarak Graham Fuller’in her zaman verdiği demeçlerdeki fikirlerinden uzaklaşmamış, arzuya göre kitabın iki zıt yöndeki okumasını yapmak mümkün. Çokça birbirlerine giren Kadir Mısıroğlu ile Cengiz Özakıncı’nın retoriğine göre rahatlıkla karşıt iki yöne çekmeye müsait; yorum yapmadan Fuller’in kitaptaki görüşlerini özetliyorum. (balamir1)

İşte Analizler

  • Kemalistler izolasyonu ve Türkiye’nin ilerlemesi karşısındaki bir engeli teşkil etmekteyken AKP iktidarıyla beraber artık Türkiye geniş vizyonlu bir siyasete kavuşmuştur.
  • Türkiye’nin geleceği, Osmanlı’nın tarihsel mirası ve Kemalist Türkiye Cumhuriyeti’nin bir birleşimi olacaktır.
  • Kemalist tavır, Ortadoğu’ya düşman gözüyle bakmış ve Arap dünyasını gericiliğinin temeli olarak görmüştür.
  • Türkiye’nin tarihsel seyrine yönelik geleneksel görüş, klasik kemalist -veya Atatürkçü– ideolojiyi yansıtır; bu görüş, giderek azalmakla birlikte Türk seçkinlerinin büyük bir bölümü tarafından hala benimsenmektedir.
  • Başlayan süreçte oluşan yeni sentez, kemalist ulus devlet inşa sürecinin oluşturduğu yaraları (azınlıklara karşı uygulanan baskı, islam ve islami geleneklerin kötülenmesi vs.) sarmaktadır.
  • Türkiye’nin İslami – Osmanlı geçmişi artık tanınmalıdır.
  • Müslüman dünya, bir lider arayışındadır; bir boşluk var oldukça Türkiye bu rolü sahiplenmeye en ehil ve en becerikli olan ülkedir.
  • Halifeliğin kaldırılması, İtalyan başbakanının dünyanın her yanında bulunan katolik topluluklara danışmadan ani bir kararla papalığı ilga edilmesi gibidir. Hilafet hala etkileyici bir anahtar semboldür ve makama en uygun ülke de Türkiye‘dir.
  • AKP’nin seçim başarısı Türkiye’nin köklerini yeniden keşfetmesi olarak yorumlanmalıdır.
  • İslami bankacılık düşüncesinin bizzat kendisinin dahi kemalist “laikçiler” ve ordu gibi çevreleri alarma geçirmesine karşın, günümüzde bu itiraz aşılmış durumdadır.
  • AKP, Türkiye’nin geçen on yılları boyunca iktidara gelen en başarılı hükümettir. (Fuller, Menderes dönemini de kemalist vizyona dahil ederek başarısız buluyor, dönemi kemalist “güvenlik paranoyası” izolasyonu bağlamında değerlendiriyor.)
  • AKP’nin “islamcı” yerine “muhafazakar demokrat parti” tanımlamasını kullanması, TSK‘nın negatif görüşlerinden kaçmak için zekice bir tavırdır. (AKP’nin islamcı bir parti olduğunu da ifade ediyor.)
  • Kemalist devlet kontrolünün aracı olmuş Diyanet İşleri Başkanlığı, AKP yönetiminde yaratıcı düşünce ve değişim içine girmiştir.
  • Modern Türk devletinin “islam karşıtı” yapısına rağmen Türkiye, sadece Türkiye için değil aynı zamanda günümüz islami için de önemli olan iki dinamik islami hareket üretmiştir: Politik AKP ve Fethullah Gülen Hareketi.
  • Türk toplumunda bir sosyal değişim yaratmayı amaçlayan nur hareketi, yirminci yüzyılın en dikkate değer entelektüel ve sosyo-dini hareketlerinden birisidir.
  • Fethullah Gülen hareketi modernist bir dini yaşam vizyonu geliştirmiştir ve radikal laikçilerin, eğitim kurumlarına yönelttiği saldırılara hak verilemez.
  • Şayet Gülen hareketinin özel tarihi Türk kökenleri, öteki müslümanların kendi ihtiyaçları açısından bu hareketin işe yaramaz olduğuna inanmalarına yol açarsa bu üzücü olur.
  • Genel olarak islamcılar, Türkiye’nin sorunları karşısında en yaratıcı entelektüel gücü temsil etmektedirler.
  • İslam Konferansı Örgütü‘ne Türkiye’nin tarihinde ilk defa Dışişleri Bakanlığı düzeyinde ev sahipliği yapmış olması İKÖ’nün başkanlığını üstlenmesi, Ortadoğu ile olan ilişkiler açısından Türkiye’nin kapasitesini artırmıştır.
  • Arap ülkeleriyle olan ticaretin büyümesiyle beraber Türkiye’deki muhafazakar hükümetin de etkisiyle, Arap toplumunun Türkiye’ye bakışı olumlu yönde değişmiştir.
  • Önümüzdeki on yıllık dönemde Türkiye, tarihinde ilk defa ortadoğu siyasetinde önemli bir oyuncu haline gelecektir.

Kitabına Dair başlıklı kısım Ekşi Sözlük içeriklerinden alınmış, düzenlenmesi tarafımıza aittir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here